Παλιαχώρα: Ο νησιωτικός Μυστράς

Ένα μεσαιωνικό χωριό της Αίγινας που χτίστηκε τον 9ο αιώνα!

Παλιαχώρα: Ο νησιωτικός Μυστράς

 

Η Παλιαχώρα (επίσης Παλαιαχώρα ή Παληαχώρα) της Αίγινας αποτελεί ένα μεσαιωνικό χωριό που χτίστηκε τον 9ο αιώνα και υπήρξε πρωτεύουσα του νησιού μέχρι το 1826. Βρίσκεται πίσω και πάνω από το λόφο του Αγίου Νεκταρίου, στα 7 χμ από το λιμάνι της Αίγινας με πορεία προς το κέντρο του νησιού, και ξεχωρίζει για την ιστορία, τη θέα και τις εκκλησίες της.

Τι θα δεις

Είναι το χωριό για το οποίο συνήθιζαν να λένε “όπου καμπάνα και παπάς”, αφού κάποτε είχε 366 εκκλησίες (μία για κάθε μέρα του χρόνου) αλλά και 800 σπίτια. Σήμερα σώζονται μόλις 38 εκκλησίες βασιλικού ρυθμού, λίγες εκ των οποίων σε καλή κατάσταση, που αξίζουν να τις επισκεφθείς για την ιστορία τους και τις τοιχογραφίες που διατηρούνται μέχρι και σήμερα. Στο χώρο θα βρεις ερείπια και από τα τείχη και τις δεξαμενές νερού της πόλης. Μην παραλείψεις να ανεβείς στην κορυφή του λόφου όπου σώζονται ίχνη από το Κάστρο (χτισμένο από τους Βενετούς το 1654) για να απολαύσεις τη θέα προς την άλλη πλευρά του νησιού.

Ιστορία

Η Παλιαχώρα ορίστηκε ως πρωτεύουσα του νησιού όταν οι ντόπιοι, που κινδύνευαν από τους πειρατές, άρχισαν να μετακινούνται από τις ακτές προς το εσωτερικό της Αίγινας. Ουσιαστικά χτίστηκε από τους Αιγινήτες για να προφυλαχθούν από τους Σαρακηνούς πειρατές και διατηρήθηκε για μία περίπου χιλιετία. Όταν όμως ο κίνδυνος πέρασε, οι κάτοικοι άρχισαν πάλι να κατεβαίνουν στις παραθαλάσσιες περιοχές και η Παλιαχώρα ερήμωσε και σταδιακά κατέρρευσε. Στα απομεινάρια της περιλαμβάνονται λίγες από τις εκκλησίες και μερικά ακόμα στοιχεία που θυμίζουν ότι το μέρος αυτό κάποτε αποτελούσε το κέντρο του νησιού.

Το σκηνικό

Η Παλιαχώρα έχει μία δική της ατμόσφαιρα και θυμίζει αρκετά τον Μυστρά της Πελοποννήσου με τις βυζαντινές αναφορές. Περπατώντας στα πέτρινα καλντερίμια της, ακούς πουλάκια να κελαηδούν και απολαμβάνεις τη βόλτα σου στο πράσινο περιβάλλον που την άνοιξη πλημμυρίζει από αγριολούλουδα. Πηγάδια, στέρνες και σουβάλες με νερό, η θέα προς Μεσαγρό και δέντρα όπως λεμονιές, νεραντζιές και ελιές συμπληρώνουν την εικόνα.

Εκκλησίες

Από τις 366 έχουν απομείνει περίπου 38 εκκλησίες.  Αξίζει να επισκεφθείς τις παρακάτω:

  • Άγιος Γεώργιος (μοναδικές τοιχογραφίες)
  • Επισκοπή – Αγίου Διονυσίου (θολωτή βασιλική με θαυμάσιες τοιχογραφίες, χτισμένη μέσα στο βράχο. Εδώ θα δεις το κελί στο οποίο διέμενε για το διάστημα 1576-1579 και τη συγκινητική επιγραφή αγάπης των ντόπιων για τον Άγιο Διονύσιο)
  • Μεταμόρφωση (σώζεται όλη η τοιχογραφία του ιερού και το εικονοστάσι)
  • Αγία Κυριακή (διπλή βασιλική με εξαιρετικές τοιχογραφίες που αποτελούσε το κέντρο της Παλιαχώρας από το 17ο αι μέχρι το 1830)
  • Άγιος Χαράλαμπος
  • Άγιος Γεώργιος του Κάστρου
  • Άγιος Νικόλαος Μαύρικας (με τοιχογραφίες από το 1330)
  • Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος (σταυροειδής, με μπλε καμπαναριό και τρούλο)
  • Ταξιάρχης
  • Σταυρός (Βρίσκεται στην είσοδο της Παλιαχώρας και γιορτάζεται στις 14/9, ενώ το Πάσχα, στον περίβολο του ναού, γιορτάζεται η αναβίωση του εθίμου του χορού της Λαμπρής)
  • Άγιος Γεώργιος Καθολικός (αργότερα μετονομάστηκε ως Παναγιά η Φορίτισσα και αποτελούσε την κεντρική πλατεία της Παλιαχώρας)
  • Διπλή εκκλησία Αγίου Γεωργίου του Κάστρου και Αγίου Δημητρίου (στο χώρο του Κάστρου της Παλιαχώρας)
  • Αγία Βαρβάρα
  • Άγιος Νικόλαος (τοιχογραφίες 700 ετών)
  • Επισκοπή
  • Αγία Άννα
  • Άγιοι Θεόδωροι
  • Άγιος Μηνάς
  • Άγιος Ελευθέριος
  • Αγία Μακρίνα
  • Ταξιάρχης Μιχαήλ
  • Άγιοι Ανάργυροι (με ειδωλολατρικά θέματα)
  • Αγία Αικατερίνη
  • Κοίμηση Θεοτόκου
  • Παναγία του Γιαννούλη
  • Άγιος Ευθύμιος
  • Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος
  • Άγιος Στέφανος
  • Άγιος Αθανάσιος
  • Άγιος Κήρυκος
  • Άγιος Στυλιανός
  • Άγιος Ζαχαρίας
  • Αγία Κυφτή
  • Άγιος Σπυρίδων ή Σωτήρος

Bonus info

  • Στην Παλιαχώρα μπορείς να επισκεφθείς το κελί του Αγ. Διονυσίου της Ζακύνθου, το μέρος όπου διέμενε από το 1567 και καθ’ όλη την τρίχρονη διάρκεια της αρχιεπισκοπής του στην Αίγινα. Υπάρχει μέχρι σήμερα, δίπλα στην εκκλησία της Επισκοπής (Αγίου Διονυσίου) με τη χαρακτηριστική συγκινητική επιγραφή ως εκδήλωση αγάπης και λατρείας των ντόπιων προς το πρόσωπό του.
  • Στην εκκλησία του Σταυρού, στην είσοδο της Παλιαχώρας, το Πάσχα γιορτάζεται η αναβίωση του εθίμου του χορού της Λαμπρής.

Ακολούθησε το @we_love_aegina στο Instagram και το Facebook για περισσότερη έμπνευση!

Σχολίασε και Αξιολόγησε

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Solve : *
24 − 9 =